Algemene beschouwingen in het teken van zorg en efficiency

donderdag 7 juli 2011

De algemene beschouwingen van D66 Haarlemmermeer kregen dit jaar de titel ‘Een jaar in het teken
van zorg en efficiency’.  Wat we bedoelen met dit credo is dat bezuinigingsdoelstellingen voor iedereen pijn doen,
maar dat je ze ook als uitdaging kunt zien. Als uitdaging efficiënter te werken en daarmee geld te besparen. Met deze uitdaging confronteren we het onderwijsveld, de culturele sector, het welzijnsveld en het bedrijfsleven, uiteraard met de helpende hand van de gemeentelijke overheid.
De bedoeling is dat mensen die het meest kwetsbaar zijn, volwassenen en kinderen, niet direkt getroffen worden door de bezuinigingen. En dat de bedrijven er beter van worden, want onder de druk efficiënter, en duurzamer te moeten ondernemen, komen bedrijven er meestal beter uit. En het milieu ook.

Volledige tekst Algemene beschouwingen: ´Een jaar in het teken van zorg en efficiency.’

D66 vertrouwt op de eigen kracht en ontwikkeling van mensen. De rol van de overheid is deze kracht, vindingrijkheid en creativiteit van mensen te ondersteunen en ruimte te geven, aan de hand van een duidelijke koers als rode draad.

De sleutel voor verandering ligt bij de mensen zelf. De rol van de overheid geeft deze creativiteit ruimte en ondersteuning en helpt initiatieven op weg.  Op basis van dit partijbeginsel is D66 een optimistische partij, ook in tijden van economische teruggang en rijksbezuinigingen.

In het Collegeprogramma 2010-2014 hebben optimisme en daadkracht een goede vertaling gevonden. Economische teruggang en omvangrijke rijksbezuinigingen vragen om het maken van keuzes. Keuzes door volksvertegenwoordigers, door het College, en door mensen en door organisaties die bij de maatschappij, en bij het besturen van de gemeenschap betrokken zijn. Bij het maken van deze keuzes spannen wij ons tot het uiterste in om belanghebbenden bij onze overwegingen te betrekken. Ze te overtuigen van de noodzaak, zeker wanneer daarmee bestaande werkroutines en de daaraan gekoppelde functies moeten veranderen. En de mensen zo min mogelijk zelf te raken, vooral die, die de door bezuinigingen getroffen voorzieningen het meest behoeven. Dat betekent dat we hoge eisen zullen moeten stellen aan de organisaties die zorg, onderwijs, kunst en cultuur in de polder aansturen.

 

Draagvlak voor verandering staat of valt met de mate waarin wij er in slagen te overtuigen dat met het ondanks minder beschikbare middelen toch mogelijk is kwaliteit te leveren en een nieuw evenwicht te vinden.  We vragen efficiënter te organiseren, te snijden in overhead, te focussen op concrete productie.

 

Veranderen doet soms pijn. Die pijn hebben we opgemerkt bij de behandeling van de Nota Actualisatie Jeugdbeleid, een week geleden. Bij de aangekondigde, gefaseerde afbouw van de coördinatiefuncties tussen nu en 2014,  van het Brede Scholen concept. De Nota stelt voor de fasering concreet ter hand te nemen, en tegelijkertijd de taakomschrijving van die coördinatoren te verbreden. Naar de wijken om synergievoordelen te bereiken, en naar andere brede scholen om samen te werken. Dit is een keuze geheel in lijn met het Collegeprogramma, dat niet alles hetzelfde kan blijven.

Het voorbeeld van de coördinatorfasering geeft aan dat we voor het verkrijgen van het draagvlak bij de organisatie aan wie we deze inspanning vragen te leveren nog extra moeten investeren om ze te overtuigen. En dat is belangrijk, want we willen dat iedereen, op ieder beleidsveld, met hart en creativiteit met ons meedenkt. Wat we met elkaar delen is de overtuiging dat de doelgroep, in dit geval de kinderen op de school, niet lijden onder efficiencymaatregelen.

 

De financiële huishouding van de gemeente Haarlemmermeer is solide, en die willen we ook zo houden. Om die zo te houden vragen wij een grote inspanning van organisaties met ons mee te denken de noodzakelijke efficiencyslag te maken.

 

Vorig jaar vroegen enkele partijen zich nog af of de organisaties en instellingen door het College al voldoende geïnformeerd waren over de aanstaande bezuinigingen. Wij merken dat de boodschap geland is. De culturele instellingen bijvoorbeeld, die inmiddels in het nieuwe cultuurgebouw zijn neergestreken werken met grote betrokkenheid mee de bezuinigingstaakstellingen te realiseren. Wel maken ze zich zorgen over de tweede tranche bezuinigingen die nog op ze afkomen. Of ze de kwaliteit die we bedoelden te gaan bieden in het nieuwe cultuurgebouw dan nog kunnen waarborgen, of ze dan nog alle doelgroepen zullen kunnen bereiken, en of ze de meerwaarde die het bundelen van vier instellingen in een gebouw dan nog concreet vorm kunnen geven.  Zij geven aan dat hun zorgen door het College en door de raad gehoord worden.

 

Wij delen deze zorg. Vooral wanneer instellingengetroffen worden door een opeenstapeling van bezuinigingen die op ze af komen wanneer zowel rijk als provincie als gemeente kortingen invoeren, of subsidies stopzetten. Het is een pittige opdracht voor raad en college hier het overzicht over te behouden en tijdig in te signaleren wanneer vooral de meest kwetsbare mensen hierdoor onevenredig geraakt worden.  Dat is opletten geblazen.

We hebben de Mei-circulaire gelezen en het ziet er naar uit dat we toch meer middelen krijgen dan dat we hadden gedacht na de eerste ferme bezuinigingsuitspraken van het rijk. Mocht dat, samen met het rendement van een integrale efficiencyslag een financiële buffer opleveren vinden wij dat we die prudent moeten inzetten, en vooral daar waar door cumulatie van kortingen mensen en organisaties onevenredig getroffen worden. Ook bij tegenvallers zal D66 zich terughoudend opstellen meevallers te vertalen naar nieuw beleid.

Er komen forse decentralisatietaakstellingen op ons af, Werken naar Vermogen, Welzijn en Jeugdzorg. We zijn niet blij met de bruiddschat die we meekrijgen, die is weinig uitnodigend de bruid te aanvaarden. Daar is in gemeenteland eensgezindheid over. Los daarvan zien we echter ook voordelen in deze decentralisatie. Dat we de dingen namelijk zo kunnen gaan regelen zoals we dat willen in Haarlemmermeer. We hebben een schalgrootte als gemeente een schaalgrootte die maakt dat we veel dingen zelf kunnen doen. Dat we samenwerking op maat kunnen organiseren met buurgemeenten en binnen de stadsregio. Dat we sommige dingen misschien ook efficiënter kunnen organiseren, het ‘natuurlijk momentum’ om dat te doen. Wij denken bijvoorbeeld aan het feit dat jeugdzorg nu over dertig verschillende organisaties verdeeld is, overigens prima gecoördineerd door het Centrum voor Jeugd en gezin. Met de decentralisatie als aanleiding kunnen we kijken of we met minder instanties, dus minder structurele overlegmomenten, en misschien ook minder overheid, zo veel mogelijk efficiënte, zorgproducten kunnen realiseren.

Wij maken ons er wel zorgen over of de gemeentelijke organisatie de omvangrijke decentralisatie taken bolwerken. Met minder FTE, en minder inhuur zoals we eerder met elkaar hebben afgesproken. Is het College wel zeker van voldoende grip op de complexe taken die in het komende jaar op ons af komen? Bijvoorbeeld ‘damagecontrol cumulatieve kortingen’ en ‘decentralisatie grote taakstellingen’?

 

We hebben ondanks ons optimisme, en vertrouwen in de daadkracht van college en gemeenteraad een aantal zorgpunten geformuleerd. We willen toch weer optimistisch eindigen met het perspectief van een gemeente die in hoog tempo verduurzaamt. De aanzet die in de vorige collegeperiode is geleverd is kort geleden nader ingevuld. De invalshoek die het grootste duurzaamheidsrendement belooft is die van het stimuleren van de creativiteit van de mensen en bedrijven.

D66 vertrouwt op de creativiteit van mensen om duurzaamheid te realiseren voor hun kinderen en kleinkinderen. D66 vertrouwt ook in de creativiteit, het lef en de ondernemersgeest van bedrijven, die inmiddels al lang hebben begrepen dat duurzaamheid ook winst oplevert. De recent vastggestelde Nota Duurzaamheid, alhoewel natuurlijk op onderdelen nog nader te concretiseren, geeft de mensen en de bedrijven de instrumenten in handen om zelf met duurzaamheid aan de slag te gaan. Wij dagen het College uit de opgedragen doelstellingen te bewaken en bij te sturen als de voorgang in het realiseren daarvan te wensen over laat.

D66 is tevreden over de voortgang van het realiseren van het Collegeprogramma, en ziet de voortgang daarvan, de planning en de financiele onderbouwing terug in een degelijke voorjaarsnota